TRAMER, PTT km kaydı, ekspertiz ve OBD: hangisi neyi gösterir?

TRAMER: sigortaya yansıyan hasar kayıtları

TRAMER kaydı, araçla ilgili sigorta şirketlerine bildirilmiş hasar kayıtlarını gösterir. TRAMER sorgulaması, aracın geçmişte sigorta üzerinden hasar onarımı görüp görmediğine bakmak için yapılır. Hasar kaydı görürsen onarımın kapsamını satıcıya sorabilir, ekspertizde ilgili bölgeye özellikle baktırabilirsin.

Neyi göstermez: Sigortaya yansımamış bir onarım, örneğin masrafı cepten ödenmiş bir hasar, bu kayıtta yer almayabilir. Kaydın olmaması aracın hiç hasar görmediği anlamına gelmez. TRAMER, aracın bugünkü mekanik durumu, km'si ya da elektronik arızaları hakkında bilgi vermez.

PTT km kaydı: geçmiş tarihlerdeki km

PTT km kaydı denen sorgu, aracın km'sinin geçmişte resmî kayıtlara geçtiği tarihlerdeki değerleri gösterir. Km sorgulaması, yıllar içinde km'nin nasıl ilerlediğine bakmak için yapılır. Değerlerin yıllar içinde düzenli artması km geçmişi hakkında fikir verir; bir kayıt öncekinden düşükse satıcıdan açıklama istemek iyi olur.

Neyi göstermez: Yalnız kayda geçen tarihlerdeki km'yi gösterir; iki kayıt arasında ya da son kayıttan sonra ne olduğunu göstermez. Aracın arızaları, modülleri ve mekanik durumu hakkında da bilgi vermez.

Ekspertiz: aracın bugünkü fiziksel durumu

Ekspertiz, aracın bir uzman tarafından yerinde incelenmesidir. Kaporta ve boya ile motor, şanzıman, alt takım ve frenler gibi mekanik parçalar genellikle incelemenin konusudur. Amaç, aracın inceleme günündeki fiziksel durumunu görmektir. Kayıtlarda görünmeyen fiziksel izler, örneğin boya farkı ya da sonradan yapılmış bir onarım, bu incelemede görülebilir.

Neyi göstermez: Kapsam firmaya ve seçilen pakete göre değişir. Hangi kayıtların ve elektronik kontrollerin pakete dahil olduğunu ekspertiz firmasına sormak iyi olur. Ekspertizde görülen boya ya da değişen parça, TRAMER kaydıyla birlikte okunduğunda daha anlamlı olur.

OBD: aracın elektronik hafızası

OBD portu, aracın elektronik modüllerine bağlanılan standart bağlantı noktasıdır ve genellikle direksiyonun altındadır. Buraya takılan bir cihaz modüllerin kendi kayıtlarını okur; böylece aracın o anki arıza durumu ve modüllerin hafızasında kalan kayıtlar görülebilir. Genel Bluetooth OBD adaptörleri de profesyonel teşhis cihazları da bu porta takılır; neyin okunabildiği cihaza, yazılıma ve araca göre değişir.

Neyi göstermez: 2dakika raporu aracın mekanik durumunu, kaza/boya geçmişini, TRAMER ve servis kayıtlarını kapsamaz; kesin hüküm değildir ve ekspertiz raporu değildir. Okunabilen modüller de araca göre değişir.

2dakika OBD-X1 ve uygulaması okunan kayıtları anlaşılır bir Araç Sağlık Raporu'na çevirir; uygulama yalnız OBD-X1 ile çalışır. Raporda şunlar yer alır:

• Güncel arızalar ve arıza geçmişi, önem dereceleriyle.
• Destekleyen araçlarda arıza hafızası en son silindiğinden bu yana gidilen km; bu sayaç akü bağlantısı kesilince ya da servis işlemiyle de sıfırlanabilir.
• Göstergedeki km'nin motor, şanzıman ve ABS gibi modüllerin kendi kayıtlarıyla karşılaştırılması; karşılaştırma birçok markada sınırlı kalır ve rapor bunu açıkça yazar.
• Modüllerin parça ve yazılım numaraları; kayıtlı şasi numarası başka araca ait modüller için "Başka bir araçtan" işareti.
• Destekleyen araçlarda akü, desteklenen elektrikli ve hibrit modellerde batarya sağlığı, dizelde motor beyni bildiriyorsa DPF durumu.
• Emisyon hazırlık testleri ve modül okumaları.
• PDF, bağlantı ve QR kodla paylaşılabilen rapor; PDF'teki QR raporun 2dakika'daki aslını açar.

Hangi soruya hangi kaynak cevap verir?

Sorduğun soruya göre bakacağın kaynak değişir; hiçbiri bütün soruları tek başına cevaplamaz:

• Araç sigorta üzerinden hasar onarımı görmüş mü? TRAMER kaydı.
• Km yıllar içinde nasıl ilerlemiş? PTT km kaydı.
• Kaporta, boya ve mekanik durum nasıl? Ekspertiz.
• Elektronik hafızada hangi arızalar var, modüllerin km kayıtları göstergeyle uyumlu mu, modüller bu araca mı ait? OBD ile elektronik kontrol.
• Arıza hafızası en son silindiğinden bu yana ne kadar yol gidilmiş, akü ve DPF ne durumda? Destekleyen araçlarda OBD ile elektronik kontrol.
• Bakımlar düzenli yapılmış mı? Servis ve bakım belgeleri.

Birlikte nasıl kullanılır?

Bu kaynaklar birbirinin yerine geçmez, birbirini tamamlar. Pratik bir sıra şöyle olabilir: önce TRAMER ve km sorgulaması, sonra aracın elektronik kayıtları, en son ekspertiz. Bu iki sorgu aracın başına gitmeden yapılabildiği için ilk elemede işe yarar. Elektronik kontrol ekspertizden önce yapılırsa, ekspertizde nelere özellikle bakılmasını isteyeceğin netleşebilir.

Kaynaklar birbirini tutmadığında, örneğin PTT km kaydındaki son değer raporda okunan km'den yüksekse ya da TRAMER kaydı ile ekspertizin bulguları çelişiyorsa, satıcıdan açıklama iste ve aracı bir servise inceletmeyi düşün. Raporda "Karşılaştırma yapılamadı" yazıyorsa bu, araç hakkında olumsuz bir sonuç değildir; o araçta km geçmişi için resmî kayıtlar ve servis belgeleri öne çıkar. 2dakika raporu bu kayıtların hiçbirinin yerine geçmez; aracın modüllerindeki km kayıtlarını, arıza geçmişini ve modül bilgilerini ekleyerek onları tamamlar.

Elektronik kontrolün raporunu satıcıyla ve ekspertiz firmasıyla paylaşabilirsin; böylece herkes aynı veriye bakar. Ölçümler tarama anında sabitlenir; rapor o günkü kayıtları gösterir.